Pod palcem pianka ustępuje wolno. Nie odbija się od razu, jak zwykła gąbka. Zapamiętuje na chwilę ślad, po czym stopniowo wraca do pierwotnego kształtu. Ta prosta obserwacja mówi o memory foam więcej niż większość opisów technicznych – to materiał, który reaguje na ciepło i nacisk, a nie tylko na siłę. Właśnie ta różnica sprawia, że znajduje zastosowanie w tysiącach produktów, od materacy przez wkładki do butów po nausznice słuchawek.
Jak działa pianka memory foam?
Memory foam to poliuretan wiskoelastyczny – nazwa jest techniczna, ale sens działania prosty. Klasyczna gąbka jest sprężysta i szybko wraca do kształtu, natomiast pianka memory foam robi to wolniej, bo reaguje nie tylko na nacisk, lecz także na temperaturę. W chłodnym pomieszczeniu jest twardsza, a pod wpływem ciepła ciała mięknie i stopniowo dopasowuje się do jego kształtu.
Kluczową rolę odgrywa tu otwartokomórkowa struktura wewnętrzna. Powietrze przepływa między komórkami, dzięki czemu pianka może się kompresować powoli i wrócić do pierwotnej formy bez utraty właściwości. To dlatego dobra memory foam nie odkształca się po dłuższym czasie do tego stopnia, że przestaje zapewniać komfort.
Trudno się dziwić, że materiał o takich właściwościach szybko znalazł wiele zastosowań. Mało kto wie jednak, że jego historia zaczęła się w dosyć nietypowym miejscu.
Historia memory foam
Memory foam opracowano w 1966 roku w ramach programu NASA dotyczącego bezpieczeństwa siedzeń lotniczych. Charles Yost, inżynier pracujący nad ochroną pasażerów przed skutkami przeciążeń i zderzeń, szukał materiału, który pochłaniałby energię uderzenia i równomiernie rozkładał nacisk na ciało. Wewnętrzna nazwa projektu brzmiała „slow spring back foam” – pianka o powolnym powrocie do pierwotnego kształtu.
Pod koniec lat siedemdziesiątych NASA udostępniła technologię do zastosowań komercyjnych. Najpierw trafiła do medycyny i rehabilitacji, później do materacy oraz poduszek, a z czasem również do produktów, z których korzystamy każdego dnia.
Zastosowania pianki memory foam
Choć większość osób kojarzy memory foam z materacami, dziś równie często spotkasz ją w nieco mniej oczywistych produktach. Obecnie najbardziej rozpoznawalnym zastosowaniem są materace i poduszki, których zadaniem jest równomierne rozłożenie nacisku, aby żadna część ciała nie była nadmiernie obciążona. Poduszka z pianki wiskoelastycznej nie podpiera głowy w jednym punkcie – dopasowuje się do jej kształtu, odciążając szyję i barki.
Równie ważną rolę memory foam odgrywa w medycynie i ortopedii. Wkładki do butów, ochraniacze pooperacyjne czy materace przeciwodleżynowe wykorzystują ją z tego samego powodu: pomaga ograniczyć nacisk punktowy i poprawia komfort tam, gdzie ciało przez długi czas styka się z powierzchnią.
Ta sama zasada sprawdza się również w produktach technologicznych. W słuchawkach pianka szczelniej otacza ucho, poprawia komfort noszenia i wspomaga pasywną izolację od hałasu. W fotelach dopasowuje się do sylwetki użytkownika, dzięki czemu nacisk rozkłada się bardziej równomiernie nawet podczas wielu godzin spędzonych przy biurku. Nieprzypadkowo wykorzystujemy ją również w wybranych słuchawkach i fotelach gamingowych ENDORFY – tam, gdzie komfort powinien po prostu przestać zwracać na siebie uwagę.
O czym warto pamiętać?
Memory foam nie jest materiałem idealnym. Gęstsze odmiany potrafią zatrzymywać więcej ciepła, dlatego producenci coraz częściej stosują kanały wentylacyjne, perforację albo dodatkowe warstwy poprawiające cyrkulację powietrza.
Warto też pamiętać, że pod nazwą „memory foam” kryją się materiały o bardzo różnej jakości. O komforcie i trwałości decydują przede wszystkim gęstość oraz sposób wykonania, dlatego dwa produkty opisane tym samym hasłem mogą zachowywać się zupełnie inaczej.
To chyba największy paradoks memory foam. Materiał opracowany z myślą o bezpieczeństwie astronautów z czasem trafił do produktów, z których korzystamy każdego dnia. Dziś nie kojarzy się już z laboratorium NASA, lecz z komfortem. I właśnie dlatego trudno znaleźć lepszy przykład technologii, która z powodzeniem wyszła poza swoje pierwotne zastosowanie.
